Skip to main content

Kreşte mekân kararlarının bir bölümünü yönetmelik koyar: binanın katı, kapasite, oda türleri, zemin ve güvenlik önlemleri. Giriş akışı, depolama, renk ve ışık tasarım tercihidir. Bu yazı kreş tasarımı nasıl olmalı sorusunu, yönetmeliğin istediğini ve bizim önerdiğimizi her başlıkta ayrı tutarak cevaplıyor. Dayanak, 2015’te yayımlanan, 2016’da ve 27 Aralık 2025’te değişen Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik; maddeleri değişiklikleriyle birlikte okuduk. Kamu kurumlarında ve 6331 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerinde açılan kreşler bu yönetmeliğin dışındadır.

Kısaca: Kreş tasarımı nasıl olmalı?

Kreş tasarımı binayla başlar: kuruluş müstakil binada ya da zemin katta veya zeminle bağlantılı katlarda, gün ışığı alan odalarla kurulur. Kapasite, çocukların uyuduğu odalarda çocuk başına en az 2 m² alan ve 6 m³ hava üzerinden hesaplanır. Ardından yumuşak, silinebilir zemin, sabitlenmiş dolaplar, çocuk boyunda donatı ve kaçış yolu planlanır.

Kreş mi, gündüz bakımevi mi, anaokulu mu? Yaş grubu ve bağlı olunan bakanlık

Yönetmelik kurumları yaşla ayırır; “kuruluş” tanımı ise 0-66 aylık çocuklara hizmet veren kreş ve gündüz bakımevlerini birlikte kapsar.

KurumMetindeki tanımBağlı olduğu yer
Kreş0-24 aylık çocuklara hizmet veren kuruluşAile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, valilik onayı
Gündüz bakımevi25-66 aylık çocuklara hizmet veren kuruluşAynı il müdürlüğü
Özel anaokuluOkul öncesi eğitim kurumuMillî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği; millî eğitim müdürlüğü
Özel çocuk kulübü2025 değişikliğiyle bu yönetmelikten çıktıGeçişi aynı MEB yönetmeliğinin geçici 32. maddesi düzenler

Tasarımda ilk karar yaş grubudur, çünkü oda listesini o belirler: küçük grupta uyku odası, oyun ve emekleme odası, alt değiştirme bölümü ve mama hazırlığı; büyük grupta oyun, etkinlik ve uyku odası. Diş kliniğinde de kurum türüyle değişen oda şartları benzer bir örnektir.

Kreş binası nasıl olmalı? Yönetmelikteki bina ve yer şartları

Kreş açma şartlarının mekâna dair kısmı yönetmeliğin 15. maddesindedir; il müdürlüğü ilk incelemede binaya bu maddeyle bakar. Kreş binası şartlarını kiradan önce kontrol etmek zaman kazandırır.

ŞartYönetmelik ne diyorYer seçerken
KatMüstakil bina; çok katlı binada zemin kat ya da zeminle bağlantılı üst katlarİlk bakılan kalemdir
Kapasite dışı katlarBodrum, yol seviyesinin altındaki kat ve çatı katıİlandaki metrekare kapasite demek değildir
Işık ve nemÇocukların kullanacağı bütün odalar pencereli, gün ışıklı ve nemsizPenceresiz odalar idare ve depoya kalır
BahçeÇocuk başına en az 1,5 m²; teras katı bahçe sayılmazBahçe kapasiteyi sınırlayabilir
Ayrı girişÇok katlı binada ana giriş kapısından ayrı kapıKapı açılabilecek bir cephe aranır
ÇevreBina ya da bitişiğinde fırın, yanıcı ya da patlayıcı madde satan veya depolayan işletme ve baz istasyonu bulunamazAlt kat ve çatı ilk ziyarette not edilir; bunlar çevrede varsa yetkili kurumdan mesafe raporu alınır
MesafeMeyhane, kahvehane, bar, içki satılan yerler ve benzerleriyle bahçe ya da bina kapıları arasında en az 100 metreEmniyet müdürlüğü raporu istenir
ElektrikYangın ve patlama tehlikesi yaratmayacak şekilde projelendirilirElektrik mühendisinin işi

Başvuru yapı kullanım izin belgesiyle yapılır; ardından tasdikli mimari proje, oda ölçüm belgesi, üç nüsha yerleşim planı, itfaiye, toplum sağlığı merkezi ve sağlamlık raporları, kiralık binada da en az bir yıllık kira sözleşmesi istenir. Yapı kullanım izin belgesini bu yüzden kira imzalanmadan görün. Kurucu ve personel şartları bu yazının konusu değildir.

Apartman dairesinde kreş: kat, ayrı giriş ve kat malikleri kararı

Apartman dairesinde kreş açılabilir mi sorusuna yönetmelik doğrudan cevap vermez, ama üç koşul öne çıkar: zemin kat ya da zeminle bağlantılı kat; ana girişten ayrı kapı; bina ve ortak bahçesi kullanılacaksa kat maliklerinin oy birliği kararı. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 24. maddesinde oy birliği aranan işler sayılırken kreş adıyla geçmez; tapu kaydını ve yönetim planını bir hukukçuya değerlendirtin. Meskende işletme açarken kat malikleri kararının nasıl arandığı kafe yazımızda, kapı açmak gibi işlerde kullanım amacına dokunan tadilatta belediye tarafı izin yazımızda anlatılıyor. Uygunluğa il müdürlüğü yerinde inceleyerek karar verir.

Kreş kaç metrekare olmalı? Kapasite hesabı ve oda büyüklükleri

Kreş kaç metrekare olmalı sorusuna yönetmelik tek bir toplam alanla cevap vermez. Kapasite, çocukların uyuduğu odalardan çıkar: bu odalarda her çocuğa en az 2 m² alan ve 6 m³ hava düşecek şekilde hesap yapılır.

Eğimli tavanlı odada çocuk boyu masa ve sandalyeler, oyuncak mutfak ve sağda üst üste konmuş ahşap karyolalar

Örnek: Büyük yaş grubunda aynı oda hem etkinlik hem uyku için kullanılır; kapasite bu odanın büyüklüğünden hesaplanır.

Yaş grubuKapasiteyi belirleyen odaKaryolaEşlik eden odaGrupta en çok
0-24 ayUyku odalarıSabitUyku odalarına denk oyun ve emekleme odaları (kapasiteye girmez)On çocuk
25-66 ayOyun, etkinlik ve uyku odasıPortatifMetinde ayrı oda sayılmazYirmi çocuk

Büyük yaş grubunun odası için yönetmeliğin 16. maddesi 15 m²’nin altını kabul etmez; 2025’te yenilenen Açılış İnceleme Raporu Formu’nda ise aynı satırda “20 m² den az olamaz” notu bulunur. Hangisinin esas alınacağını başvurudan önce il müdürlüğüne sorun; o zamana kadar planı büyük değere göre kurmak sonradan duvar kaydırma ihtimalini azaltır.

Alan ve hava hacmi birlikte aranır. İki değeri birlikte okuyunca çıkan hesap şudur: tavan yüksekliği 3 metrenin altındaysa (2 m² × 3 m = 6 m³) kapasiteyi alan değil hava hacmi sınırlar; bu yüzden rölövede tavan yüksekliği de ölçülür. Eczanede alanın nasıl hesaplandığı ile karşılaştırınca fark netleşir: orada toplam net alan, burada uyuyan çocuk başına alan belirleyicidir. Kesin kapasite, il müdürlüğünün tefriş sonrası düzenlediği bina durum değerlendirme raporunda yazar.

Kreş planı: yaş grubuna göre hangi oda ve bölümler olmalı?

Kreş planı yaş grubuna göre değişen bir oda listesiyle başlar; Açılış İnceleme Raporu Formu idareden bahçeye her bölümü ayrı kalem olarak sayar ve kreş kat planında her birinin yeri baştan belirlenir.

Giriş, idare ve personel alanı

Formda giriş bölümü ayrı bir kalemdir. Kapasiteye göre istenen ayakkabılık ve portmanto çocukların ulaşabileceği seviyede olur; portmanto ile vestiyer arasındaki fark ve ayakkabı bölmesi kararları burada da işe yarar. Çocukların velilere güvenli teslimi için kuruluş müdürü tedbir alır; tasarımda bunun karşılığı, odalara doğrudan açılmayan bir karşılama noktası olabilir. İdare odası ya da bölümü bulunur, personel tuvaleti çocuklarınkinden ayrıdır.

0-24 ay: uyku odası, emekleme ve alt değiştirme

Bu yaş grubunda sabit karyola kullanılır; karyolalar aralarından bir kişi rahatça geçecek şekilde dizilir ve emniyete alınır, ranza kullanılmaz. Güvenlik formu yatak koruyucusu ister, perde iplerini, prizleri ve kordonları karyoladan uzak tutar; kreş uyku odası bu yüzden karyola, pencere ve priz yerleri birlikte çizilerek kurulur. Oyun ve emekleme odasında üzerine düşebilecek eşya olmaz. Ayrı alt değiştirme bölümünde masa ile kirli ve temiz bez için ayrı dolaplar bulunur; mama hazırlığı için düzenli sterilize edilen gereçler ve yeterli mama sandalyesi de istenir.

25-66 ay: grup odası ve öğrenme merkezleri

Büyük yaş grubunda portatif karyola kullanılır ve bu karyolalar kullanılmadığında, çocukların üzerine düşmeyecek şekilde kaldırılıp depolanır. Karyola deposu bu yüzden planın parçasıdır.

Çatı katındaki odada iki karyola istifi, alçak masa, yeşil banklar ve pencere önünde ahşap korkuluk

Örnek: Portatif karyolalar kullanılmadığında üst üste kaldırılır; istifin yeri planda baştan ayrılır.

Gruplarda blok, dramatik oyun, kitap, müzik, sanat ve fen öğrenme merkezleri ile kum ve su masası bölümü kurulur; form faaliyet panosunu ve malzeme dolaplarını da sorar. Merkezlerin yeri gün ışığına, kapıya ve ıslak hacme göre seçilir: kitap köşesi pencere önüne, kum ve su masası lavaboya yakın gelebilir.

Mutfak, yemek odası ve çocuk tuvaletleri

Yeterli büyüklükte mutfak, ayrı yemek odası ve mutfakta aspiratör istenir. Her 20 çocuğa bir tuvalet ve lavabo düşer, ikisi de çocuk boyundadır; 36 aya kadar olan çocuklar için klozet adaptörü kullanılır, portatif tuvalet kullanılmaz; lavabolar sabitlenir, zeminde kaymaz seramik ya da kaymayan paspas istenir. Hafif bedensel engelli çocuk varsa girişlerden en az biri düz ya da eğimi 1/12’yi geçmeyen bir rampayla bağlanır ve özel tuvalet bulunur.

Çocukların kullandığı odaların kapıları içeriden dışarıya açılır; kanatlar koridora döneceği için kapı payı baştan bırakılır. Merdivenlerde tutma yeri çocuk boyuna göre yapılır. Bina da hiçbir şekilde asli amacı dışında kullanılamaz.

Zemin, duvar, ışık ve ısı: kreş iç mekân tasarımında yönetmeliğin sınırları

Zemin ve duvar yüzeyleri

Oyun ve etkinlik odalarının zemini mutlaka yumuşak malzemeden olur. Çocukların bulunduğu bütün oda ve salonlarda taban kolayca silinebilen, antibakteriyel bir malzemeyle kaplanır, bazı bölümlere minder ya da antialerjik halı konabilir; duvarlar da silinebilir boya ya da kaplamayla bitirilir.

Büyük pencereli odada açık renk masalar, sıraya ters kapatılmış çocuk sandalyeleri ve duvarda çizgisel bitki resmi

Örnek: Bol ışık alan bir oda; zemin ve duvar yüzeylerinin silinebilir olması yönetmelik şartıdır.

Yönetmelik ürün türü saymaz; kreş zemin kaplamasının uygunluğunu il müdürlüğünün incelemesi değerlendirir, ürünün teknik belgesini dosyada tutun. Yumuşak zeminden tuvaletin kaymaz seramiğine geçişte takılmayan bir birleşim çizilir. Renk için yönetmelikte hüküm yok; renk bir tasarım kararıdır.

Gün ışığı, yapay ışık ve ısıtma

Oyun, etkinlik ve uyku odaları bol ışık alır; gün ışığının yetmediği saatler için gün ışığını tamamlayan genel ve görev aydınlatmasının planı ayrıca yapılır. Perde ipleri karyoladan uzak tutulacağı için ipsiz bir mekanizma düşünülebilir. Güvenlik formuna göre pencere ve balkon kapıları güvenlik kilidi taşır ve yalnızca yetişkinlerin açabileceği şekilde olur.

Isıtma kalorifer, merkezi sistem ya da iklime göre klimayla yapılabilir; elektrikli cihaz, odun ya da kömür sobası kullanılamaz. Odalarda ısıölçer bulunur, ortalama sıcaklık 20-28 derece tutulur. Kalorifer ve diğer ısıtıcılar korunaklı ya da bariyerli olmalı; petek önü koruması bu yüzden bir iç mimari kalemidir. Havalandırmanın kapasitesini mekanik tesisat mühendisi belirler.

Dolap ve donatıda kreş tasarımı nasıl olmalı? Çocuk boyu, sabitleme ve kilit

Yönetmelik dolapların, rafların, kişisel eşya dolaplarının, ayakkabılık ve portmantonun çocukların rahatça ulaşabileceği seviyede, masa ve sandalyelerin plastik ya da ahşap ve çocuk boyunda olmasını ister. Okuduğumuz yönetmelikte ve eklerinde dolap ve raf için santimetre cinsinden bir yükseklik yok; seviye yaş grubuna göre çizimde belirlenir.

Balıksırtı zemin üzerinde yeşil ve mavi tablalı çocuk masaları ile turuncu ve mavi oturaklı ahşap sandalyeler

Örnek: Masa ve sandalyeler çocuk boyunda, ahşap ya da plastik malzemeden seçilir.

Güvenlik bilgilendirme formunun mobilyaya yansıması

Tefriş aşamasında il müdürlüğü, yönetmelik ekindeki Güvenlik Bilgilendirme Formu’na göre önlem ister; mobilya maddeleri çizimde şöyle karşılanır:

  • Sabitleme: Dolap, raf, pano, ayakkabılık ve portmanto çekilince devrilmeyecek şekilde duvara sabitlenir ya da duvara bağlama güvenlik aparatı taşır; sabitleme noktaları, duvarın yapısı rölövede görülerek çizilir.
  • Kapak ve çekmece: Düşmeyecek şekilde sabitlenir ya da güvenlik kilidi taşır.
  • Dolap üstü: Dolapların üzerine çocukların üzerine düşebilecek eşya konmaz; tavana kadar kapalı gövde bu kuralı uygulamayı kolaylaştırır.
  • Kenar ve kapı: Köşe ve kenar koruyucu, kapılarda parmak koruyucu, prizlerde koruma kapağı bulunur; yuvarlatılmış kenar baştan çizilebilir.
  • Kilitli dolaplar: Ecza dolabı çocukların ulaşamayacağı yüksekliğe monte edilir ve kilitli tutulur; temizlik malzemeleri de kilitli dolapta saklanır.

Bu maddeler iki seviyeli depolamaya götürür: altta çocuğun eriştiği açık raflar ve kişisel dolaplar, üstte ya da ayrı odada yetişkinin kilitli dolapları. Projeye özel üretilecek dolaplarda sabitleme ve kilit yerleri imalat çizimine işlenir; özel ölçü mobilya sayfamızdaki ölçüden son ayara uzanan üretim akışı bu sırayı gösterir.

İtfaiye raporu, sağlamlık raporu ve sivil savunma planı: tasarıma giren üç belge

İtfaiye raporu, binanın Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösterir. Kreş yangın yönetmeliği diye aranan kurallar bu metindedir: yönetmelik kreşleri eğitim tesisleri arasında sayar (md.11/1-a); yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra kullanım amacı değiştirilerek kreşe dönüştürülen mevcut binalar ise mevcut yapılar için öngörülen ayrı kısmın dışında tutulur ve yönetmeliğin diğer kısımlarındaki hükümlere tabi olur (md.138/1, md.139). Hangi hükümlerin uygulanacağını itfaiyeye ve proje müellifine sorun. Kreş yönetmeliği çıkış kapısı, tahliye sistemi ya da yangın merdiveni ister (md.15/1-g); güvenlik formu da kilitsiz ve dışarıya açılan acil çıkış kapılarını, alarm ve dedektörleri, kolay erişilen söndürücüyü sayar. Dolap ve pano bunları kapatmamalıdır.

Sağlamlık raporunu çevre ve şehircilik il müdürlükleri, proje müellifleri, yetkili serbest proje büroları ya da üniversiteler düzenler; 2025 değişikliğinden beri raporun ekinde karot analizi ve laboratuvar testlerine dayanan ayrıntılı rapor da istenir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği yürürlüğe girdikten sonra yapı denetimiyle yapılmış ve yapı inşaat ruhsatı olan binalardan bu belge istenmez. Binanın sağlamlığına iç mimar karar vermez.

Sivil savunma planı açılış izninden sonra en geç bir ay içinde, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü onayıyla kolay görülen bir iç mekâna asılır; acil durum numaraları da görünür yerde durur. Giriş ya da koridorda bunlara baştan pano yeri ayrılır.

Başvurudan açılış izin belgesine: tasarım hangi adımda devreye girer?

Yönetmelikteki sıra şöyledir; süreler yönetmeliğin koyduğu sürelerdir.

  1. Dilekçe ve yapı kullanım izin belgesiyle başvuru; on beş gün içinde yerinde inceleme.
  2. Bina uygunsa kurucu ve bina belgeleri.
  3. Belgeler uygunsa kurucudan, 17. maddeye uygun tefrişi ve güvenlik önlemlerini en geç bir ay içinde tamamlaması resmî yazıyla istenir.
  4. Tefrişten sonra yerinde inceleme ve bina durum değerlendirme raporu.
  5. Valilik onayı ve Açılış İzin Belgesi; belge olmadan çocuk kabul edilmez.

Tefriş başvurunun ortasında istendiği için oda programını ve donatıyı kiradan önce çizmek planlamayı rahatlatır; başvurudan önce hangi çizimin hangi aşamada hazırlandığı yedi aşamanın sırasına bağlıdır.

Bu tür bir projede İlk Görüşme ve Keşif’te rölöve alınır; tavan yüksekliği, pencereler, giriş ve bahçe ölçülür. Konsept Geliştirme ve Ön Tasarım’da yaş grubuna göre oda programı kurulur, kapasite ön hesabı yapılır. Tasarım Geliştirme yüzeyleri, renkleri ve 3D görselleri kapsar; Uygulama Projeleri dolap, sabitleme ve mobilya çizimlerini içerir. Uygulama ve Şantiye Yönetimi aşamasında uygulamayı takip ediyor, kalite kontrollerini yapıyoruz; Teslim ve Takip son aşamadır. 2010’da kurulan Parada Interiors olarak bugün Tuzla’daki ofisimizde tasarlıyor, Pendik Kaynarca’daki üretim tesisimizde üretiyoruz.

Açık bir kreşte yerleşim, kapasite ya da yaş grubu değişikliği de yeni yerleşim planı, yerinde inceleme, valilik onayı ve Değişiklik İzin Belgesi ister.

İl müdürlüğünün inceleme formunda iç mekânla ilgili kalemler

27 Aralık 2025 tarihli değişiklik yönetmeliği ile yenilenen inceleme formunun iç mekân kalemlerinden, tasarım bitmeden kontrol edilecekler:

  • Bol ışık alan odalar, dışarıya açılan kapılar
  • Yumuşak ve antibakteriyel zemin, silinebilir duvar
  • Etkinlik köşeleri, çocuk boyunda masa, sandalye ve dolaplar, ayakkabılık, portmanto
  • Sabitlenmiş mobilya, köşe ve parmak koruyucu, priz kapağı
  • Yumuşak bahçe zemini, sabit oyuncaklar, emniyetli bahçe kapısı

Maddeler 14 ve 15 Kasım 2026’da mevzuat.gov.tr’deki güncel metinle karşılaştırıldı; başvurudan önce yeniden kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Kreş kaç metrekare olmalı?

Yönetmelik toplam bir asgari alan vermez. Kapasite, çocukların uyuduğu odalarda her çocuk için en az 2 m² alan ve 6 m³ hava üzerinden hesaplanır; bahçede çocuk başına en az 1,5 m² aranır. Bodrum ve çatı katı kapasiteye girmez.

Apartman dairesinde kreş açılabilir mi?

Yönetmelik zemin katı ya da zeminle bağlantılı katı, ana girişten ayrı kapıyı, bina ve ortak bahçesi kullanılacaksa da kat maliklerinin oy birliği kararını arar. Tapu kaydını hukukçu, binanın uygunluğunu il müdürlüğü yerinde değerlendirir.

Kreşte uyku odası nasıl düzenlenir?

0-24 aylık çocuklar sabit, 25-66 aylık çocuklar portatif karyolada uyur. Ranza kullanılmaz; karyolalar arasında bir kişinin rahatça geçebileceği aralık bırakılır, perde ipleri ve prizler karyoladan uzak tutulur. Portatif karyolalar kullanılmadığında kaldırılıp depolanır.

Kreşte zemin ne ile kaplanmalı?

Oyun ve etkinlik odalarında yumuşak, çocukların bulunduğu bütün oda ve salonlarda silinebilir ve antibakteriyel kaplama; tuvalet ve mutfakta kaymaz seramik ya da kaymayan paspas istenir. Ürünün uygunluğunu il müdürlüğünün incelemesi değerlendirir.

Kreş ile anaokulu arasında mekân açısından fark var mı?

Var. Özel kreş ve gündüz bakımevi Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın yönetmeliğine, özel anaokulu Millî Eğitim Bakanlığı’nın Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’ne bağlıdır; bina şartları ayrı metinlerde düzenlenir. Kurum türünü yer kiralamadan önce netleştirin; anaokulu açacaksanız bina şartlarını millî eğitim müdürlüğüne sorun.

Projenizi konuşalım

Projenizi anlatın: formda proje türü, il ve ilçe, başlangıç tarihi, metrekare ve bütçe aralığı soruluyor; bu bilgilerle ilk görüşmeyi doğru hazırlıkla yapıyoruz. İstanbul, Kocaeli ve Yalova’da çalışıyoruz. İsterseniz 0530 822 57 28 numarasını arayın; adreslerimiz iletişim sayfamızda yer alıyor.