Bir eczanede mekân kararlarının bir kısmı yönetmelikten gelir: yerin niteliği, alan hesabı, kat düzeni, laboratuvar, bazı dolaplar ve levha. Banko, raf kurgusu ve bekleme düzeni ise eczacının çalışma biçiminden çıkar. Aşağıda eczane tasarımı nasıl olmalı sorusunu her bölümde bu iki kaynağı ayırarak cevaplıyoruz. Kuralların ana kaynağı 12 Nisan 2014’te Resmî Gazete’de yayımlanan Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik; maddeleri 18 Ağustos 2023’e kadar yayımlanan değişiklik yönetmelikleriyle birlikte okuduk. Diğer sağlık birimlerini sağlık mekânlarında iç mimarlık yaklaşımımız sayfasında anlatıyoruz.
Kısaca: Eczane tasarımı nasıl olmalı?
Eczane tasarımı yönetmelikle başlar: yer, resmî belgesi olan bağımsız bir dükkân olmalı; bodrum, asma kat, kolon ve ara duvar gibi alanlar düşülünce en az 35 metrekare kalmalı. Bekleme yeri giriş katında olur, laboratuvar hastadan ayrılır. Banko reçete kabulüne ve mahremiyete, raf düzeni ürün grubuna ve saklama koşuluna göre planlanır.
Bu yazıda
Önce yer: eczane için dükkân şartları
Eczane için dükkân şartları kira sözleşmesinden önce okunur, çünkü planın sınırlarını bunlar çizer.
| Şart | Yönetmelik ne diyor | Yer seçimine etkisi |
|---|---|---|
| Bağımsız dükkân | Yapı ruhsatı, yapı kullanım izin belgesi ya da belediyenin dükkân veya işyeri olarak kullanılabileceğine dair resmî belgesi bulunan mekân (md.4, 20/2) | Belge sözleşmeden önce görülür |
| Cadde ya da sokak cephesi | Halkın serbestçe girip çıkabildiği yer; cephe ve kapılardan en az biri belediyeye ait cadde ya da sokakta, numarası oradan (md.20/4) | Ana giriş bu cephede kurgulanır |
| AVM ve site | En az bir cephe doğrudan gün ışığından yararlanır, en az bir kapı doğrudan dışarı açılır; cadde şartı aranmaz (md.20/4) | Gün ışığı alan bir cephesi ya da dışarı açılan bir kapısı olmayan, yalnız iç koridora bakan birim bu şartı karşılamayabilir; kiralamadan önce il sağlık müdürlüğüne sorun |
| Kapılar | Projede belirtilmek kaydıyla birden fazla kapı olabilir; hiçbiri başka dükkâna ya da mağazaya açılamaz (md.20/5) | Pasaja ya da bitişik dükkâna açılan kapı baştan sorgulanır |
| Başvuru krokisi | Mimar ya da mühendis krokisi; bölge eczacı odasının raporu, il sağlık müdürlüğünce yerinde kontrolle tasdik edilir (md.10/1) | Rölöve krokiye esas olacak doğrulukta alınır |
Ruhsatnameyi il sağlık müdürlüğü düzenler, valilik onaylar; belediyeden ayrıca işyeri ruhsatı alınması gerekmez (md.12 ve 13; 6197 sayılı Kanun md.5). Yönetmelikteki kriterlere tabi yeni bir eczanenin hangi ilçede açılabileceği Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun (TİTCK) ilan ettiği yerlere ve yerleştirme sonucuna bağlıdır. Kanun’un geçici 3. maddesindeki hak sahipleri ile eczane devralacak eczacıların bu ilanı beklemesi gerekmez; aynı ilçe içindeki nakilde de nüfus kriteri uygulanmaz (md.8/2, 10/4). Bu yazı, yer belli olduktan sonraki mekân kararlarını anlatıyor.
Yerleştirmeyle eczane açma hakkı kazanan eczacı, yerin krokisi ve yapı belgesiyle il ya da ilçe sağlık müdürlüğüne ilan tarihinden itibaren en geç doksan gün içerisinde başvurur (md.10/1). Dükkân arayışı ve krokiye esas rölöve bu süreye sığacak biçimde planlanır. Tavan yüksekliği, elektrik gücü ve dış ünite yeri gibi genel konular için dükkân kiralamadan önce bakılan teknik kalemler listemize bakabilirsiniz.
Binada sağlık kuruluşu varsa
Yönetmeliğin 2019’da değişen 20. maddesinin sekizinci fıkrasına göre, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina, bahçe ve müştemilatta serbest eczane açılamaz; “diş hekimlerince açılan poliklinikler, muayenehaneler ile sadece tahlil ve görüntüleme hizmeti veren laboratuvar tanı merkezleri” bu yasağın dışındadır. Havaalanı, otogar, tren garı ve limanlarda kısıtlama uygulanmaz. Binadaki kuruluşun istisnaya girip girmediğini dükkânı tutmadan önce il sağlık müdürlüğüne sorun; hekim tarafı için diş kliniği tasarımında kurum türü ve fiziki şartlar yazımıza bakabilirsiniz.
Eczane metrekare şartı: 35 metrekare nasıl hesaplanır?
Yönetmeliğin 20. maddesi, eczane olacak yerin “bodrum, asma katları, varsa merdiven boşlukları, merdiven altı kısımları, kolonları, ara duvarları hariç, lavabo ve tuvalet alanı dâhil olmak üzere asgari 35 metrekare” olmasını şart koşar. TİTCK’nin Serbest Eczane Denetim Kılavuzu bir ayrıntı ekler: lavabo ve tuvalet asma katta, bodrumda, merdiven boşluğunda ya da merdiven altındaysa hesaba katılmaz.
Kira ilanındaki metrekare ile bu hesap aynı şey değildir. Rölövede kolon kesitleri ve ara duvarlar tek tek ölçülüp düşülür, net alan böyle bulunur; asma kat eklemek bu alanı büyütmez. 6197 sayılı Kanun’un 14. maddesinin (A) ve (B) bentlerine göre açılan eczaneler için ise yönetmelikteki sınır depo hariç 20 metrekaredir (md.20/1). Bunlar, hastane ve benzeri kurumların yalnız içindeki hastalara ilaç veren eczaneleri ile yalnız yoksullara parasız ilaç veren belediye ve hayır kurumu eczaneleridir. Alanın toplam metrekareyle değil oda başına hesaplandığı bir örnek için kreşte çocuk başına alan ve hava hacmi hesabına bakabilirsiniz.
12 Nisan 2014’ten önce ruhsat almış bir eczanenin devrinde bir defaya mahsus metrekare kısıtlaması uygulanmaz; nakilde ise yeni yer bu kurala tabidir. Yönetmelikte eczaneye özgü bir tavan yüksekliği ölçüsü yok. Denetim kılavuzu ise iç yüksekliği 2,40 metreden fazla olan eczanelerde asma kat bulunabileceğini yazar ve asma kat için Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne gönderir. Asma katın kendi ölçüsü ve yapılıp yapılamayacağı imar konusudur; belediyeye ve proje müellifine sorun.
Eczane yerleşim planı: bölge bölge eczane tasarımı nasıl olmalı?
Yönetmeliğe göre eczaneler aydınlık, rutubetsiz ve havadar olur. Zemin için malzeme adı verilmez; istenen, hijyen koşullarına uygun ve kolay temizlenebilir bir döşemedir (md.20/6). TİTCK’nin denetim kılavuzu, denetimde zemin malzemesinin ve kolay temizlenip temizlenmediğinin rapora açıklamalı yazılmasını ister. Temizliği kaplama kadar derz ve süpürgelik detayı da belirlediği için zemin bu detaylarla birlikte seçilir.

Örnek: Oturma köşesi, kavisli banko ve aradaki geçiş aynı karede okunur; giriş, bekleme ve banko bölgeleri planda da böyle yan yana ama ayrı tanımlanır.
| Bölge | Ne olur | Metindeki şart |
|---|---|---|
| Giriş ve bekleme | Kapı, bekleme yeri, sıra alanı | Bekleme yerleri giriş katında (md.20/6) |
| Raflar ve dolaplar | Ziyaretçi tarafında kozmetik, izinli gıda takviyesi gibi “eczanede satılabilen” ürünler (md.42/2), eczacı tarafında ilaçlar | Ürün listeleri md.42; düzen için aşağıdaki raf bölümüne bakın |
| Banko ve çalışma masası | Reçete kabulü, ödeme, kısa danışma | İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu’nda giriş katında (aşağıda) |
| Laboratuvar | Majistral ilaç hazırlığı | Hastayla irtibatsız, dışarıyla bağlantısız, şehir suyu (md.20/3, 20/5, 21/3) |
| Depo ve miadı geçen ilaçlar | Yedek stok, imhaya ayrılan ürünler | Depo krokideki ruhsatlı alanda (denetim kılavuzu); miadı geçenler ayrı alanda (md.41/1) |
Giriş katında kalması gerekenler
Denetim kılavuzunun da atıf yaptığı, TİTCK’nin 2016 değişikliklerinden önce hazırladığı İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu (aşağıda uygulama kılavuzu; güncel sürümünü bölge eczacı odasından isteyin), bekleme yerlerinin yanına dolapları, bankoyu ve çalışma masasını da giriş katına koyar. Asma kat ya da bodrum varsa denetim kılavuzuna göre bu alanlar bizzat denetlenir ve kullanım amacı rapora yazılır. Bekleme yeri, banko ve dolaplar giriş katında kalınca asma kata hastanın girmediği işler kalır.
Laboratuvar
Majistral ilaçta kullanılan maddeler laboratuvarda ayrı bir dolapta, ışıktan bozulabilecekler renkli şişelerde durur (md.21/1). Uygulama kılavuzuna göre laboratuvar asma katta ya da bodrumda olabilir, kontaminasyona yol açmayacak biçimde tasarlanır ve başka amaçla kullanılmaz. Laboratuvarda karar önce yerle, sonra tesisatla ilgilidir: oraya giden yol bekleme alanından geçmeyecek biçimde planlanır, şehir suyu ve gider hattı baştan çizilir.
Depo, buzdolabı ve miadı geçen ilaçlar
Denetimde ruhsatlı alan dışında ilaç depolanıp depolanmadığı krokiye bakılarak kontrol edildiği için depo krokide yer almalıdır. Soğuk zincir ilaçları için bulundurulan buzdolabının yeri prizle, havalandırma payıyla ve eczacının erişimiyle birlikte çizilir. Miadı geçen ilaçlar için işaretli bir dolap ya da raf bölümü plana baştan işlenir.
Eczane banko tasarımı: reçete kabulü, mahremiyet ve laboratuvar bankosu
Eczanede iki ayrı banko düşünülür ve yönetmelik yalnız birinin yüzeyini tarif eder: satış bankosu hastayla karşılaşılan yer, laboratuvar bankosu ilaç hazırlanan çalışma yüzeyidir. Eczane banko tasarımı bu ayrımla başlar.

Örnek: Yönetmelik ilaç hazırlanan bankonun üzerinin ısıya dayanıklı cam, mermer veya mikrobiyolojik bulaşma oluşturmayan malzemeden olmasını ister; bu yüzey satış bankosundan ayrı bir parça olarak çizilir.
Satış ve reçete bankosu
Uygulama kılavuzuna göre eczanede “reçete kabulünün kolay ve düzenli bir şekilde yapılabileceği bir banko” bulunur. Yönetmelik eczacıya hastanın mahremiyetini koruma sorumluluğu verir ve reçetelerin yazan hekim ile hasta ya da yakını dışında kimseye gösterilmesini yasaklar (md.7, md.32). Bankodaki karşılığı somuttur: ekran, yazıcı ve bekleyen reçeteler bekleme alanından görünmeyecek biçimde yerleştirilir, sıradaki kişiyle mesafe bırakılır. Aynı kılavuz, eczacı ile hasta arasındaki görüşmelerde mahremiyetin gözetilmesini de ister; ilaç kullanımı danışmanlığı (md.33) için bankonun bir ucu ya da ayrı bir köşe bu yüzden düşünülür.
İlaç takip sistemine yapılan bildirimler (md.27) için karekod okuyucu, bilgisayar ve kablo yolları çizime baştan girer. Açılış denetim formu diplomanın görünür yerde asılı olup olmadığını sorar; banko arkasındaki duvar bunun için uygun yerdir. Uygulama kılavuzunda eczane girişinde hastaların rahat erişimi için önlem alınması da yer alır; aynı düşünceyle, tekerlekli sandalyeyle gelen birinin bankoya yaklaşabileceği bir boşluk plana girer. Yönetmelikte ve TİTCK’nin bu yazıda anılan belgelerinde satış bankosu için ölçü yok; yükseklik ve derinlik eczacının çalışma biçimine göre belirlenir.
Laboratuvar bankosu
Yönetmeliğe göre ilaç yapmaya ayrılmış bankonun üzeri ısıya dayanıklı cam, mermer veya mikrobiyolojik bulaşma oluşturmayacak malzemeden olur; teraziler ayarları bozulmayacak şekilde bu banko üzerinde ya da ayrı özel masada durur (md.21/2). Eczane laboratuvar bankosu bu yüzden satış bankosundan ayrı bir parça olarak, terazinin sarsılmadan duracağı bir bölümle çizilir.
Eczane raf düzeni nasıl olmalı? Ürün grupları, ayrı dolaplar ve saklama koşulu
Raf düzenini önce ürün grubu ve saklama koşulu belirler, görünüm sonra gelir. Yönetmelik, beşerî ilaçlar ve özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar gibi münhasıran eczanede satılanları; kozmetik, izinli gıda takviyeleri, tıbbi malzemeler ve çocuk mamaları gibi eczanede satılabilenlerden ayırır (md.42). Eczane raf tasarımında bu ayrım şöyle izlenebilir: ilk grup eczacı tarafındaki dolap ve çekmecelere, ikinci grup ziyaretçi alanındaki açık raflara yerleşir. Bu düzen için yönetmelikte de, yazının dayandığı TİTCK belgelerinde de bir hüküm yok; reçetesiz ilaçların ziyaretçinin erişebileceği raflarda durup duramayacağını bölge eczacı odasına sorun.

Örnek: Tek tip şişelerin tonlarına göre dizildiği raflar, ürün grubuna göre kurulan düzenin raf duvarında nasıl okunduğunu gösterir; raf derinliği ise kutu ve şişe ölçüsüne göre seçilir.
Ayrı dolap ve kasa gerektiren gruplar
| Ürün grubu | Metindeki kural | Raf ve dolap kararı |
|---|---|---|
| Zehirli maddeler | Biri kırmızı kapaklı “şiddetli zehirler”, diğeri yeşil kapaklı “ayrı bulundurulacak zehirler” yazılı ayrı dolaplar; her zaman kilitli, anahtar mesul müdürde (md.22) | İki kilitli dolap, eczacı tarafında |
| Kırmızı reçeteye tabi ilaçlar | Çelik kasada saklanır (md.22); yeşil reçeteliler için uygulama kılavuzunda tavsiye edilir | Kasanın yeri dolap çiziminde baştan belirlenir |
| Gıda takviyeleri, eczacılık ve ziraat ürünleri, veteriner tıbbi ürünler (biyolojikler hariç) | Birbirini etkilemeyecek şekilde ayrı dolaplarda (md.40/3) | Gruplar arasında ayrı gövde ya da bölme |
| Soğuk zincir ilaçları | Buzdolabı, erken uyarı sistemi, hafıza kayıtlı termometre (md.20/7) | Havalandırmalı niş ve priz |
Uygulama kılavuzu stokların “son kullanma tarihi önce dolan ilk çıkar” (FEFO) ilkesiyle yönetilmesini ister; rafta bunun karşılığı, son kullanma tarihi yakın olan kutunun öne alınıp tarihi uzak olanın arkaya konabildiği, kutulara göre seçilmiş bir derinliktir. Tavana kadar uzanan raf ve dolap gövdeleri duvara sabitlenecek biçimde çizilir, üst raflara erişim için güvenli bir basamak ya da merdiven yeri planda ayrılır; sabitleme detayını proje müellifiyle netleştirin.
Yük taşıyan raflar ve sık açılan çekmeceler, eczane mobilya tasarımında malzeme kararının en çok hissedildiği yerlerdir; raf ve dolap gövdesinde levha seçimi konusunu ayrı bir yazıda ele aldık. Rafın taşıyacağı yükü ve duvara sabitlenmesini ise mağazalar için hazırladığımız raf, teşhir ünitesi ve kasa bankosu imalatı sayfasında anlattık.
Işık, güneş ve sıcaklık
Yönetmelik eczane ortamının sıcaklık ve neminin saklama şartlarına uygun olmasını ister (md.40/1). Denetim kılavuzunda erken uyarı sisteminin alt ve üst limitleri buzdolabı için 3–7 °C, oda sıcaklığında saklanan ilaçlar için eczane içinde 16–24 °C olarak geçer. Bunlar konfor hedefi değil, uyarı sınırlarıdır; yine de tasarımı etkiler. Güneş alan vitrinin önü ilaç dolabı için seçilmez; raf içi aydınlatmanın ısı yükünü ve iklimlendirme kapasitesini mekanik tesisat mühendisine sorun. Işığın yeri ve armatür seçimi içinse raf ve vitrin aydınlatmasının proje kararlarını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.
Vitrin, levha ve nöbet ilanı: yönetmelik cepheye ne der?
Vitrin ve cephe kuralları yönetmeliğin 25. ve 26. maddelerindedir; sınırı bu maddeler çizer, gerisi tasarım kararıdır.

Örnek: Camında afiş ya da yapıştırma ilan bulunmayan bir cephede vitrin, içerideki düzeni gösteren bir pencere gibi çalışır; eczanede ad levhası, “E” logolu levha ve nöbet ekranının yeri bu kurguda baştan ayrılır.
- Ad levhası: Görülebilir cephelerden en az birine, eczanenin sınırları içinde, özellikleri Türk Eczacıları Birliği’nce (TEB) standardize edilmiş ışıklı ya da ışıksız levha; kültür ve tabiat varlığı niteliğindeki yerlerde ve uluslararası havalimanlarında aranmaz. Yönetmeliğin geçici 4. maddesine göre TEB standardındaki bu levha yükümlülüğü yeni açılan, devredilen ve nakledilen serbest eczanelerde aranır; mevcut eczanede tadilat yapıyorsanız levhanın değişmesi gerekip gerekmediğini il sağlık müdürlüğüne sorun.
- “E” logolu levha: Parsel sınırları içinde, ebat ve renkleri TEB standardında, iki cepheden kolayca görülecek yükseklikte ışıklı levha.
- Önü ve vitrini: Önüne, cadde ve sokaklara seyyar ya da totem tabela, afiş ve benzeri konulamaz; “Vitrinlere ürün tanıtımı amacıyla levha veya ilân yapıştırılamaz.”
- Nöbet ilanı: Eczane kapalıyken bile nöbetçi eczanelerin adı, adresi ve telefonu ışıklandırılmış ya da dijital ortamda, dışarıdan okunabilir biçimde ilan edilir; denetim kılavuzuna göre kâğıt ve ışıksız ilan uygun sayılmaz. Gece nöbetinde kapı kapalıysa zil bulunur.
Levha konusunda tasarımcının payı sınırlıdır: ölçü ve renk TEB standardından gelir, cephe onun etrafında kurulur. Uygulama kılavuzu ayrıca eczane vitrinlerine reklam asılamayacağını yazar; vitrin bu yüzden bir reklam yüzeyi olarak değil, içeriyi gösteren bir pencere olarak kurgulanır. Nöbet ekranı için dışarıdan okunabilen ama müdahale edilemeyen, elektrik bağlantılı bir yer; gece nöbeti için de kapı yanında bir zil noktası baştan ayrılır. Cama grafik ya da giydirme uygulanacaksa kapsamını bölge eczacı odasına ve il sağlık müdürlüğüne, cephe kullanımını bina yönetimine sorun; levha ve tabela için ayrıca bir izin ya da ilan-reklam işlemi gerekip gerekmediğini de belediyeden öğrenin. Ürün sergileme mantığı için perakende mekânda vitrin ve teşhir kurgusu sayfamıza bakabilirsiniz.
Mevcut eczanede tadilat ve nakil: krokiyi değiştiren işler
Mevcut eczanedeki tadilatın kuralı 23. maddededir: krokide değişiklik oluşturacak nitelikteki tadilatlar il sağlık müdürlüğü onayıyla yapılır. Bu fıkranın 2023’teki değişik hâli eczacı odası görüşünü metinden çıkarmıştı; bu metnin yürütmesi Danıştay Onuncu Dairesi’nin 7 Mart 2024 tarihli kararıyla durduruldu. 2014 tarihli ilk metin, onayın eczacı odasının da görüşü alınarak verileceğini yazıyordu. Oda görüşünün aranıp aranmadığını başvurudan önce il sağlık müdürlüğüne ve bölge eczacı odasına sorun. Tadilat otuz günü geçemez ve müdürlük gerekli görürse bu sürede ruhsat askıya alınır. Denetim kılavuzu, gerekli onaylar alınmadan krokiyi değiştiren bir tadilatı, örneğin alan ilavesini, denetim eksikliği sayar. Banko yerinin, raf duvarının ya da bir bölmenin değişmesinin bu kapsama girip girmediğini de işe başlamadan il sağlık müdürlüğüne sorun.
Otuz günlük sınır, işin önceden hazırlanmasını gerektirir. Rölöve, çizimlerin eczacı tarafından onaylanması, krokiyi değiştiren işler için il sağlık müdürlüğünün onayı ve projeye özel mobilyaların üretimi tadilat başlamadan tamamlanırsa sahada söküm, montaj ve son işler kalır; projeye özel mobilyanın ölçüden montaja akışı bu planlamanın temelidir.
Nakilde açılışa ilişkin usul ve esaslar uygulanır ve 35 metrekare kuralı yeni yer için açıkça aranır (md.19, 20/1). Yapı belgesi şartı (md.20/2) ile 20. maddenin dördüncü fıkrasındaki zorunluluklar (geçici md.3/2), 28 Mart 2016 değişikliğinden önce başvurusu yapılmış ya da ruhsatlandırılmış eczanelerde ve bunların devrinde uygulanmaz. Dördüncü fıkra serbest girişi, bağımsız dükkânı, cadde ya da sokak cephesini, AVM ve sitelerde de gün ışığını ve dış kapıyı kapsar. Nakledilecek eczanenize hangisinin uygulanacağını il sağlık müdürlüğüne sorun.
Kim neyi hazırlar, kim onaylar? Eczane projesinde iç mimar, eczacı ve merciler
Başvuruyu eczacı yapar. Bölge eczacı odası kroki ve yer için rapor hazırlar; il sağlık müdürlüğü yeri yerinde kontrol edip bu raporu tasdik eder, tadilatı onaylar, ruhsatnameyi düzenler; levha standardı TEB’den gelir. Yapı belgesi ve imar belediyenin, elektrik gücü ve iklimlendirme tesisat mühendisinin, cephe kullanımı bina yönetiminin konusudur. Yönetmelik başvuru krokisini “mimar veya mühendis tarafından hazırlanmış” diye tanımlar; krokiyi kimin hazırlayıp imzalayacağını il sağlık müdürlüğüne sorun; mimar ile iç mimarın imza yetkisini genel olarak ayrı bir yazıda ele aldık. Giriş basamağı, rampa ve kapı genişliği gibi erişilebilirlik ayrıntıları ile yangın güvenliği eczane mevzuatından değil imar, erişilebilirlik ve yangın mevzuatından gelir; açılış formunun sorduğu yangın söndürücü bunun yalnız bir parçasıdır. Bunları belediyeye ve itfaiyeye danışın.
Eczane tasarımında iç mimarın işi bu çerçevenin içindedir ve rölöveden uygulama projesine aşamalar boyunca ilerler. İlk Görüşme ve Keşif’te rölöve alınır, net alan çıkarılır; Konsept Geliştirme’de bölgeler, Ön Tasarım’da banko ve raf duvarları yerleşir; Tasarım Geliştirme’de malzeme ve aydınlatma seçilir, 3D görseller hazırlanır; Uygulama Projeleri dolap ve banko imalat çizimlerini kapsar. Uygulama ve Şantiye Yönetimi aşamasında uygulamayı takip ediyor, kalite kontrollerini yapıyoruz; süreç Teslim ve Takip ile kapanır. 2010’da kurulan Parada Interiors olarak bugün Tuzla’daki ofisimizde tasarlıyor, Pendik Kaynarca’daki üretim tesisimizde üretiyoruz. İstanbul’daki proje sürecimizi ayrı bir sayfada anlattık.
Açılış denetim formunda mekâna dair sorular
TİTCK’nin Serbest Eczane Açılışına İlişkin Denetim Formu, ruhsatname düzenlenmeden önceki yerinde denetimde kullanılır. Formun mekâna dair sorularını, tasarım bitmeden üzerinden geçilecek bir liste olarak aşağıda topladık:
- Bağımsız dükkân ve cadde ya da sokak cephesi; AVM ya da sitedeyse gün ışığı alan cephe ve dışarı açılan kapı; başka dükkâna açılan kapı olmaması
- Ortam ve zemin; bodrum ve asma katın kullanımı; bekleme yerinin giriş katında olması
- Ad levhası ve “E” logolu levha; önde totem ya da afiş, vitrinde ürün tanıtımı olmaması; nöbet ilanı, kapı zili ve nöbette “E” logolu levhanın ışığının yanması
- Aydınlatma, su, telefon ve internet altyapısının kullanılması (md.24)
- Görünür yerde asılı diploma ve yangın söndürücü (ikisi de formda sorulur)
- Çelik kasa, kırmızı ve yeşil kapaklı dolaplar; buzdolabı, erken uyarı sistemi ve termometre
- Laboratuvarın ayrılması, majistral dolabı, şehir suyu ve banko yüzeyi
Bu yazıdaki maddeler 13 Kasım 2026’da Resmî Gazete’deki değişiklik metinleriyle karşılaştırıldı; yönetmelik yeniden değişebilir. Başvurudan önce mevzuat.gov.tr’deki güncel metni kontrol edin, uygulamayı il sağlık müdürlüğüne sorun.
Sıkça Sorulan Sorular
Eczane kaç metrekare olmalı?
Serbest eczane için yönetmeliğin istediği alan en az 35 metrekaredir. Bodrum, asma kat, merdiven boşluğu ve altı, kolonlar ve ara duvarlar sayılmaz; lavabo ve tuvalet sayılır. Kural nakilde yeni yer için de geçerlidir. Kesin hesap rölöveyle yapılır, uygunluğu il sağlık müdürlüğü değerlendirir.
Eczanede asma kat ya da bodrum kullanılabilir mi?
Bu alanlar 35 metrekare hesabına girmez ve hastaların bekleme yeri giriş katında olmalıdır. TİTCK’nin İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu’na göre laboratuvar asma katta ya da bodrumda olabilir, ama hastayla irtibatsız kalır; kılavuzun güncel sürümünü bölge eczacı odasından isteyin. Asma katın yapılıp yapılamayacağı imar konusudur; belediyeye ve proje müellifine sorun.
Eczane tadilatı için izin gerekir mi?
Krokiyi değiştirecek nitelikteyse evet: bu tadilatlar il sağlık müdürlüğünün onayıyla yapılır ve otuz günü geçemez; müdürlük gerekli görürse bu sürede ruhsat askıya alınır (md.23). Onaysız alan ilavesi denetimde eksiklik sayılır. Eczacı odası görüşünü kaldıran 2023 değişikliğinin yürütmesi Danıştay kararıyla durduruldu. Bu yüzden hangi işin krokiyi değiştirdiğini ve oda görüşünün aranıp aranmadığını işe başlamadan il sağlık müdürlüğüne ve bölge eczacı odasına sorun.
Eczane vitrinine afiş ya da giydirme yapılabilir mi?
Yönetmeliğin 25. maddesine göre vitrinlere ürün tanıtımı amacıyla levha veya ilan yapıştırılamaz; eczanenin önüne, cadde ve sokağa seyyar ya da totem tabela ve afiş de konulamaz. TİTCK’nin İyi Eczacılık Uygulamaları Kılavuzu ayrıca eczane vitrinlerine reklam asılamayacağını yazar. Reklam ya da ürün tanıtımı içermeyen bir cam uygulamasının bu kapsama girip girmediğini bölge eczacı odasına ve il sağlık müdürlüğüne sorun.
Diş kliniği bulunan binada eczane açılabilir mi?
Cevap binadaki kuruluşun türüne bağlıdır: yönetmeliğin sağlık kuruluşu bulunan binalar için getirdiği kısıtlamanın istisnaları arasında diş hekimlerince açılan poliklinikler ve muayenehaneler yer alır. Metindeki istisna listesinde ağız ve diş sağlığı merkezi sayılmaz; “diş kliniği” adı farklı kurum türlerini kapsayabildiği için kuruluşun ruhsattaki türünü öğrenip il sağlık müdürlüğüne sorun.
Eczane projenizi konuşalım
Projenizi anlatın: formda proje türü, il ve ilçe, başlangıç tarihi, metrekare ve bütçe aralığı soruluyor; bu bilgilerle ilk görüşmeyi doğru hazırlıkla yapıyoruz. İstanbul, Kocaeli ve Yalova’da çalışıyoruz. Aday dükkânın planını, fotoğraflarını ve varsa mevcut krokisini info@paradainteriors.com adresine gönderebilirsiniz. İsterseniz 0530 822 57 28 numarasından arayabilir ya da iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

