Skip to main content

Gömme Dolap ve Gardırop Yaptırma: Ölçü, İç Düzen, Kapak ve Montaj

Yeşil duvarlı yatak odasında tavana kadar uzanan, ahşap ve füme cam sürgülü kapaklı gömme dolap

Gömme dolap duvarın, tavanın ve zeminin bir parçası gibi çizilir ve yerinde bitirilir; odaya sonradan taşınan bir mobilyadan farkı budur. Bu yüzden gömme dolap yaptırma kararında sonucu beş konu belirler: nişin ölçüsü ve düzgünlüğü, giysilerinize göre kurulan iç düzen, odadaki hareket alanına uyan kapak tipi, gövde ve kapak malzemesi, montajdaki bitiş ayrıntıları. 2010’da kurulan Parada Interiors olarak bugün Tuzla’daki ofisimizde tasarlıyor, Pendik Kaynarca’daki üretim tesisimizde üretiyoruz. Aşağıda bu kararları gömme gardırop işinde verildikleri sırayla ele alıyoruz.

Kısaca: Gömme dolap yaptırma süreci nasıl ilerler?

Süreç nişin yerinde incelenmesi ve ölçülmesiyle başlar. Ardından giysi ve eşya listenize göre iç düzen planlanır, kapak tipi ile gövde ve kapak malzemesi seçilir. Onaylanan teknik çizimle dolap atölyede üretilir; montajda tavan, yan duvar ve süpürgelik birleşimleri yerinde bitirilir, kapaklar ayarlanır ve iç donanım takılır.

Gömme dolap mı, serbest gardırop mu, giyinme odası mı?

Üçü de giysi saklar, ama odayla kurdukları ilişki farklıdır. Gömme dolap bir nişe ya da duvar boyunca yerleşir; yan duvarlara ve zemine, çoğunlukla da tavana boşluk bırakmadan bağlanır. Serbest gardırop kendi gövdesiyle ayakta durur; hazır ölçüde de olabilir, özel ölçüde de. Giyinme odası ise içine girilen ayrı bir alandır; dolaplar bu alanın birden çok duvarını kaplar.

ÖlçütGömme dolapSerbest gardıropGiyinme odası
Odaya yerleşimiNişe ya da duvar boyunca, çoğunlukla tavana kadarDuvarın önünde durur; üstte ve yanlarda boşluk kalabilirAyrı bir oda ya da bölünmüş bir alan
Ölçünün kaynağıDuvarın ve tavanın kendisiGövdenin kendi ölçüsüOdanın planı ve içindeki geçiş
TaşınmaSöküldüğünde başka duvara çoğu zaman aynen uymazTaşınabilirOdaya bağlı kalır
Önünde gereken alanKapak açılımı ya da sürgü payıKapak açılımıİçeride dolaşma ve giyinme alanı
Uygun olduğu durumNiş, koridor, tavana kadar depolama ihtiyacıYakın zamanda taşınma ihtimaliAyrılabilecek bir oda ya da geniş ebeveyn yatak odası

Gömme dolap her eve yapılır mı? Bunu çoğu zaman evin tipi değil, odanın dolap derinliğine yer ayırıp ayıramayacağı belirler. Dolap oda kapısının ya da pencere kanadının açılmasını engelliyor ya da yatağın yanındaki geçişi daraltıyorsa dolabın yeri, kapak tipi ya da derinliği değişir; aynı kontrol, girişe yapılan bir vestiyer ve antre dolabı için daire kapısının kanadı ve hol genişliğiyle yapılır. Dolabı yatak başlığı, aydınlatma ve yerleşimle birlikte düşünmek isterseniz yatak odasını bütün olarak planladığımız sayfaya bakabilirsiniz. Giyinme odasına yer açabilecek evlerde dolapların nasıl kurgulandığına villa iç mimarlığı sayfamızdaki kişiye özel giyinme odaları maddesinde değindik.

Duvarı ve nişi değerlendirmek

Gömme dolabın çizimi, nişin yerinde incelenmesiyle başlar. Bu inceleme, sitemizde anlattığımız yedi aşamalı proje sürecinin İlk Görüşme ve Keşif aşamasında yapılır: mekânı yerinde inceler, dolabın oturacağı duvarda şu konulara bakarız.

Yatak odasında kapının yanında, menfezli asma tavanın altına oturan adaçayı yeşili kapaklı ve çekmeceli gömme dolap

Örnek: Dolap oda kapısının hemen yanında duruyor ve menfezli asma tavanın altında bitiyor; kapının açılımı ve tavandaki bu tür ayrıntılar, keşifte dolabın yerini ve üst bitişini belirleyen konulardandır.

Keşifte alınan ölçü tasarımın başlangıcıdır; sıva, alçı, şap ya da zemin kaplaması gibi ölçüyü değiştiren işler sürüyorsa, üretime esas kesin ölçü bu işler bittikten sonra yerinde yeniden kontrol edilir.

Keşif ölçüsü, iç mimari projede Tasarım Geliştirme aşamasında teknik çizime, Uygulama Projeleri aşamasında da üretimin kullanacağı çizimlere dönüşür; yerinde yeniden kontrol edilen kesin ölçü bu çizimlerden farklı çıkarsa üretim çizimi kesin ölçüye göre güncellenir. Bu iki aşamada hangi çizimlerin hazırlandığını, ölçü ve teknik çizim aşaması dahil yedi proje aşamasını anlattığımız rehberde bulabilirsiniz.

Bazen dolap için nişi genişletmek ya da bir duvarda değişiklik yapmak gündeme gelir. Bu karar dolap ölçüsüne bakılarak verilmez. Duvarın taşıyıcı olup olmadığını binanın projesi üzerinden proje müellifi ya da yetkili bir inşaat mühendisi değerlendirir. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesi, kat malikinin kendi bağımsız bölümünde “anayapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik” yapamayacağını söyler. Aynı madde, tavan, taban ya da duvarla birbirine bağlantılı bağımsız bölümlerin bağlantılı yerlerinde anayapıya zarar vermeyecek değişikliklerin de bu bölüm maliklerinin ortak rızasıyla yapılabileceğini belirtir. Apartman ve sitelerin yönetim planında ayrıca kural olabilir; bunu yönetimden öğrenin. Değişiklik taşıyıcı unsuru etkiliyorsa ruhsat konusu olabilir; bunu ilgili belediyenin imar birimine sorun. Bu sayfadaki planlama mevcut duvarlar üzerinden yapılır; duvarla ilgili kararı bu kişi ve kurumlar verir.

İç düzen planı

İç düzen, dolabın kaç bölmeli olacağından önce ne saklayacağınızla başlar. Ölçüden önce hazırlanan kısa bir liste planı netleştirir: dolabı kim kullanacak, kaç uzun parça (palto, elbise) ve kaç kısa parça (gömlek, ceket) var, katlanan giysiler ne kadar yer tutuyor, ayakkabılar dolapta mı kalacak, bavul ve yorgan gibi hacimli eşyalar nereye girecek.

Aydınlatmalı açık dolapta iki sıra askıda giysiler, üst rafta hasır sepet, altta siyah çekmeceler ve ayakkabılar

Örnek: Uzun elbise tek askı çubuklu yüksek bölmede asılı, gömlek ve ceketlerin altında ise ikinci bir askı çubuğu var; çekmece, ayakkabı ve üst raf bölmeleri birbirinden ayrı tutulmuş.

Askı bölümleri

Uzun askı bölümünün yüksekliği en uzun paltonuza ya da elbisenize göre ayarlanır. Gömlek ve ceket gibi kısa parçalar için aynı bölmede üst üste iki askı çubuğu kurulabilir; böylece aynı genişlikte daha çok parça asılır. Üst askıya erişim zorlaşıyorsa aşağı indirilebilen askı mekanizması (askı asansörü) da seçenekler arasındadır.

Raf ve çekmece

Raf, katlanmış giysi ve kutular için esnek bir çözümdür; çekmece ise içindekini tek hareketle önünüze getirir. Çekmecenin yeri kapak tipine bağlıdır. Menteşeli kapakta iç çekmecenin kapak ve menteşeyle çakışmaması çizimde kontrol edilir. Sürgülü kapakta ise çekmece tek bir kanadın açtığı aralıktan geniş olmamalıdır; aksi hâlde yandaki kanat önünü kapatır ve çekmece tam açılmaz.

Ayakkabı ve bavul alanı

Ayakkabılar genellikle dolabın alt bölümüne, düz ya da eğimli raflarla yerleştirilir. Bavul, yorgan ve mevsimlik giysiler gibi seyrek kullanılan eşyalar tavana yakın üst bölmelere gider. Bu bölmelere bir basamakla ulaşılacağı için, sık kullanılan hiçbir şeyin oraya planlanmaması gerekir.

Dolap içi aydınlatma

Kapak açılınca yanan sensörlü ışık ile raf altına ya da askı çubuğuna yerleştirilen şerit ışık başlıca seçeneklerdir. Kablonun dolaba nereden gireceği, güç kaynağının hangi bölmede saklanacağı ve sensörün ya da anahtarın yeri, odanın aydınlatma kararlarıyla uyumlu biçimde üretim çizimine yazılır. Duvardaki elektrik ucunu montajdan önce yetkili bir elektrikçinin hazırlaması gerekir.

Kapak tipi: menteşeli, sürgülü (raylı), cam ve ayna

Kapak seçiminde ilk soru, dolabın önünde ne kadar boş alan kaldığıdır. Menteşeli kapak açılırken önünde kanat genişliği kadar boş yer ister; yatağın dolaba yakın durduğu dar bir odada bu yer çoğu zaman yoktur. Ray dolap olarak da bilinen sürgülü sistemde kanatlar öne açılmaz, raylar üzerinde birbirinin önünden kayar. Buna karşılık dolabın bir bölümü her zaman kapalı kalır ve kanatların üst üste geçebilmesi için önde ray payı gerekir.

Koridorda duvar boşluğuna yerleştirilmiş dolapta ayna panelin önüne kaydırılmış ahşap sürgülü kapak ve açıkta kalan beyaz raflar

Örnek: Sürgülü kapak öne açılmadan ray üzerinde ayna panelin önüne kayıyor; raflar yalnızca açılan aralık kadar görünüyor, dolabın öbür bölümü bu sırada kapalı kalıyor.

Kapak tipiÖnünde gereken alanİçeriye erişimÖlçüde ayrıca bakılan
MenteşeliKanat genişliği kadar açılma alanıKapak açıldığında bölmenin tamamıYan duvara yakın kapağın açılma açısı
Sürgülü (raylı)Açılma alanı gerekmezAynı anda dolabın bir kısmıRay payı, zemin ve tavan düzlüğü, çekmece yerleri
CamMenteşeli ya da sürgülü olabilirSeçilen sisteme göreİçerinin görünmesi, dolap içi aydınlatma
AynaMenteşeli ya da sürgülü olabilirSeçilen sisteme göreBoy aynası ihtiyacı, karşısına gelen görüntü

Ayna kapak ayrı bir boy aynası ihtiyacını ortadan kaldırabilir. Yatağın tam karşısına gelen bir ayna ise herkesin istediği bir şey değildir; bu yüzden aynanın yeri yerleşim planıyla birlikte belirlenir. Cam kapak dolabın içini görünür kılar ve içerinin düzenli kalmasını gerektirir, bu nedenle bazen yalnızca dolabın bir bölümünde kullanılır.

Gövde ve kapak malzemesi

Gömme dolapta üç malzeme kararı vardır: gövdeyi oluşturan plaka, görünen kapak yüzeyi ve her gün elle kullanılan donanım, yani menteşe, çekmece rayı, sürgülü kapak rayı ve kulp. Gövde için yonga levha ve MDF gibi plakalar kullanılır; kapakta lake, akrilik, membran kaplama, masif ahşap, cam ve ayna seçenekleri arasından seçim yapılır. Kulplu, kulpsuz ya da bas-aç mekanizmalı kapak tercihi ve ray sistemi de numune ve üreticinin teknik föyü üzerinden bu aşamada belirlenir. Lake, akrilik ve membran kapakların farklarını kapak yüzeyi karşılaştırması yaptığımız yazıda ele aldık.

Dış duvara yaslanan dolaplarda malzeme kadar dolabın arkası da önemlidir. Almanya’daki tüketici merkezlerinin enerji danışmanlığı sitesi (Verbraucherzentrale), dış duvara çok yakın duran mobilyaların arkasında duvar yüzeyinin oda havasıyla yeterince ısınmadığını, soğuyan yüzeyde nemin yoğuşabildiğini ve küf riskinin arttığını belirtiyor ve özellikle yalıtımı zayıf binalarda büyük mobilyaları dış duvardan ve dış duvar köşelerinden mümkünse on santimetre kadar uzak tutmayı ya da daha iyisi iç duvarlara yerleştirmeyi öneriyor. Bu öneri mobilyayı duvardan çekmeye dayanır; tavana ve yan duvarlara kapatılan bir gömme dolapta arkadaki boşluğa oda havasının ulaşıp ulaşmayacağı ayrıca değerlendirilir. Dış duvardaki bir nişte arka pay, duvarın mevcut durumu ve kullanılacak derinlik birlikte ele alınır; duvarda zaten nem izi varsa önce nemin nedeni çözülür.

Gömme dolapta montaj: niş, tavan ve süpürgelik ayrıntıları

Ölçüden üretime uzanan genel akışı özel ölçü mobilya sayfamızda anlattık; burada yalnızca gömme dolaba özgü montaj konularına bakıyoruz. Teknik çizim onaylandıktan sonra dolap Pendik Kaynarca’daki üretim tesisimizde üretilir. Tavana kadar uzanan bir dolap kapıdan, merdivenden ya da asansörden tek parça geçmeyebilir; bu yüzden gövdenin nasıl bölüneceği çizimde, bu ölçüler kontrol edilerek belirlenir.

Eğik tavana göre kesilmiş üst kapaklarıyla tavana kadar uzanan beyaz gömme dolap; solda aynalı duvar ve orkide

Örnek: Gövde ayrı üst kapaklarla bölünmüş ve üst kapakların kenarı tavanın eğimini izliyor; bu bölünme ve tavanla birleşim, montajdan önce teknik çizimde belirlenir.

Gömme dolap yaptırma sürecinde üretimden önce onaylananlar

Üretime geçmeden önce çizimde şunların onaylanmış olması gerekir:

Süre ve bedel için rakam vermiyoruz. İkisi de dolabın boyutuna, iç donanıma ve malzemeye bağlıdır; keşif ve kapsam netleştikten sonra belirlenir.

Gömme dolap taşınır mı, sökülür mü?

Gömme dolap sökülebilir, ama bulunduğu nişe göre ölçülendirildiği için başka bir duvara aynı hâliyle uyması nadirdir. Dolgu panelleri, kesimler ve tavan bitişi o duvara özgüdür; sökümden sonra duvarda vida ve dübel izleri kalır. Birkaç yıl içinde taşınma ihtimali varsa dolabı bağımsız modül gövdeler olarak kurmak ve nişe uyumu yalnızca dolgu panellerine bırakmak, gövdelerin yeni evde yeniden kullanılmasını kolaylaştırır. Bu durumda yeni duvar için yeni dolgu panelleri gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Gömme dolap derinliği ne kadar olmalı?

Tek bir doğru ölçü yoktur; derinliği askıya asılan giysinin genişliği belirler. Askılar çubuğa dik asıldığı için dolabın iç derinliği, en geniş askınızın ya da en kalın montunuzun omuz genişliğinden az olmamalıdır. İlk görüşmeden önce en geniş askınızı uç uca ölçmek, iç derinliğin alt sınırını gösterir. Millî Eğitim Bakanlığı’nın Ev Düzenleme modülü referans değerler de verir: gardırop için en az 61 cm derinlik, 76 cm’den derin bir dolapta arkaya ulaşmanın zorlaştığı uyarısı, duvarın içindeki raflı ve çekmeceli dolaplar için de normal derinlik olarak 46 cm. Kaynak iç ve dış ölçüyü ayırmaz; bu değerler mevzuat ya da atölye standardı değil, karşılaştırma için referanstır. Askıdan çıkan ölçüye kapak kalınlığı, sürgülü kapakta ray payı, dış duvardaki bir nişte de arka pay eklenir; kesin değer askı ve kapak kararından sonra teknik çizimde netleşir.

Sürgülü kapak mı, menteşeli kapak mı daha uygun?

Karar çoğu zaman tek bir ölçüye dayanır: kapak tam açıkken dolapla yatak ya da karşı duvar arasında rahat bir geçiş kalıp kalmadığı. Kalıyorsa menteşeli kapak bölmenin tamamını aynı anda açar. Kalmıyorsa sürgülü kapak geçişi serbest bırakır; bu durumda iç düzen, aynı anda yalnızca bir kanadın açılacağı düşünülerek planlanır. Tek bir dolapta iki sistem birlikte de düşünülebilir: dar geçişin önüne gelen bölümde sürgülü, önünde yeterli açılma alanı kalan bölümde menteşeli kapak.

Gömme dolap tavana kadar yapılmalı mı?

Tavana kadar uzanan dolapta üstteki bölmeler bavul ve mevsimlik eşyalar için kullanılır; dolabın üstünde temizlenmesi zor bir yüzey de kalmaz. Tavan düz değilse aradaki fark dolgu paneliyle kapatılır. Asma tavan, kartonpiyer ya da tavana yakın bir klima varsa üst bitiş ölçü sırasında netleşir; bazı odalarda dolabı tavanın biraz altında bitirmek, tavandaki ayrıntıyla çakışmayı önler.

Dolap içine aydınlatma sonradan eklenebilir mi?

Eklenebilir; ancak kablonun geçeceği yol ve güç kaynağının yeri baştan düşünülmediyse kablolar görünür kalabilir ya da pille çalışan çözümlerle yetinmek gerekir. Işık ilk aşamada istenmiyor ama ileride düşünülüyorsa, kablonun geçebileceği bir yolu ve güç kaynağı için küçük bir yeri çizimde şimdiden boş bırakmak sonraki işi kolaylaştırır.

Gömme dolap için ölçü ne zaman alınmalı?

Kesin ölçü, dolabın oturacağı duvar ve zemin yüzeyleri son hâline yaklaştığında alınır; sıva, alçı ya da zemin kaplaması ölçüden sonra değişirse dolgu payları da değişir. Yeni teslim alınan ya da yenilenen bir dairede kesin ölçü bu yüzden sıva, alçı ve şap gibi işler bittikten sonraya planlanır. Montajın zemin kaplamasından önce mi sonra mı yapılacağı ise kaplamanın dolabın altından geçip geçmeyeceğine göre ölçü sırasında kararlaştırılır.

Oturulan bir eve sonradan gömme dolap yapılır mı?

Yapılabilir; duvar, tavan ve zemin son hâlinde olduğu için kesin ölçü keşifte alınabilir. Sonradan gömme dolap yapılır mı sorusunda oda geometrisinin yanında üç kontrol belirleyicidir. Birincisi duvarın türüdür; sabitleme noktaları buna göre çizime işlenir. İkincisi nişteki süpürgelik, priz ve perde kornişidir; bunların sökülüp sökülmeyeceği ya da dolapta nasıl çözüleceği montajdan önce kararlaştırılır. Üçüncüsü zemindir. Odada laminat parke varsa Avrupa laminat parke üreticileri birliği EPLF’nin döşeme bülteni, kaplamanın oda iklimi değiştikçe yana doğru genleşip büzüldüğünü yazar; bütün kenarlarda 8–12 mm boşluk önerir ve döşenmiş kaplamanın duvar, kapı kasası ya da kolon gibi binanın sabit kısımlarına değmemesini ister. Bülten sabit mobilya için ayrı bir hüküm vermez ve bağlayıcı olanın ürünün kendi döşeme talimatı olduğunu belirtir. Bu yüzden dolabın parkenin üstüne mi oturacağını, parkenin dolabın önünde mi biteceğini zemin ürününün talimatına göre kararlaştırmayı öneriyoruz; bu öneri bültende yazmaz, ondan çıkardığımız bir sonuçtur.

Gömme dolabınızı projenizle birlikte planlayalım

Hizmet bölgemiz İstanbul, Kocaeli ve Yalova; Kocaeli’de işin nasıl planlandığını Kocaeli’deki proje süreci sayfamızda anlattık.

Nişin birkaç fotoğrafı ve dolapta saklanacak eşyaların kaba bir listesi ilk görüşmede işinizi kolaylaştırır. Projenizi anlatın. Formda proje türü, il ve ilçe, başlangıç tarihi, metrekare ve bütçe aralığı soruluyor; bu bilgilerle ilk görüşmeyi doğru hazırlıkla yapıyoruz.

Doğrudan konuşmak isterseniz 0530 822 57 28 numarasından bize ulaşabilir ya da iletişim sayfamızda yer alan e-posta adresine yazabilirsiniz.